35. Ciąża miesiąc po miesiącu -
1. Pierwszy miesiąc ciąży
2. Drugi miesiąc ciąży
3. Trzeci miesiąc ciąży
4. Czwarty miesiąc ciąży
4. Piąty miesiąc ciąży
4. Szósty miesiąc ciąży
4. Siódmy miesiąc ciąży
4. Ósmy miesiąc ciąży
4. Dziewiąty miesiąc ciąży

TY
W zależności od wyznania religijnego i światopoglądu jedni nazwą akt powstania nowego życia tajemnicą Natury, inni tajemnicą Boga. Jedno jest pewne, ten "tajemniczy początek" wymaga zgrania ze sobą sporej ilości skomplikowanych i precyzyjnych, subtelnie sterowanych przez kobiece i męskie organizmy, procesów. I nawet jeśli myślisz : "Mam regularne miesiączki, określę tylko płodną fazę mojego cyklu i bęc, będę miała dzidziusia", to się możesz przeliczyć. Znam parę, która mimo płodności (wielu lekarzy wykluczyło jakąkolwiek bezpłodność lub jej zaburzenia, zarówno u niej, jak i u niego) czekała na dziecko 7 lat. Ten przypadek potwierdza tylko, że nawet sprzyjające okoliczności nie zawsze muszą zakończyć się sukcesem.
Fascynujące jest również to, że nawet jeżeli bardzo czekasz na dziecko a Twoja ciąża stała się faktem, Ty o tym nic nie wiesz, oczywiście aż do pewnego momentu (zwykle gdy Twoje dziecko ma 2-3 tygodnie a w jego króciutkim życiu sporo się już wydarzyło). Jak do tej pory nie dysponujemy żadnymi metodami, dzięki którym, tuż po samym akcie zapłodnienia mogłabyś wykrzyknąć "Hurra, jestem w ciąży!".
Poza tym nie zawsze musi to być "hurra"... Częściej jest zdziwienie. Słyszałam kiedyś od pewnej pani, która choć czekała na dziecko i spodziewała się ciąży, na słowa ginekologa "Jest pani w ciąży" poczuła się, jakby szybkobieżną windą zaczęła zjeżdżać z trzydziestego piętra a towarzyszyły temu bardzo silne, lecz mieszane doznania. Jednocześnie zaczęła doznawać ambiwalentnych uczuć, którym towarzyszyło mnóstwo pytań:
"Może lekarz się pomylił?"
"Dlaczego akurat teraz?"
"Jak ja to wszystko przeżyję?"
"Czy Ono jest/będzie zdrowe?"
"Czy będzie chłopcem czy dziewczynką?"
"Czy mąż się ucieszy?"
Uświadomiła sobie, że jej życie nigdy nie będzie takie, jak dotychczas a beztroska musi zejść na plan dalszy.
Być może tak też jest z Tobą. Ty również masz mnóstwo pytań, no i patrząc na siebie w lustro trudno Ci tak od razu uwierzyć, że masz w sobie NOWE, DRUGIE ŻYCIE, które choć korzysta z Twojego ciała, jest KIMŚ zupełnie odrębnym.
Kimś kto istnieje od ponad 3 tygodni i spowodował, że Twój pierwszy miesiąc ciąży zaczął się z chwilą ostatniej miesiączki a czego nawet nie przypuszczałaś.
Powodzenia!


ONO
Już zaczęło swoją wielką przygodę zwaną życiem, choć miało zaledwie 24 godziny, by mogło zaistnieć
( około tyle godzin żyje dojrzałe jajeczko po uwolnieniu z pęcherzyka Graafa). W ciągu kolejnych 24 godzin od momentu gdy doszło do zapłodnienia materiały genetyczne obu gamet (komórki rozrodcze męskie i żeńskie) mieszają się tworząc niepowtarzalną, tylko dla niego charakterystyczną mapę zwaną genomem. Ta unikalna kombinacja genów zdecydowała już o wszystkich cechach Waszego dziecka. Jednak by ktokolwiek mógł się czegokolwiek dowiedzieć, o tym jakie ono będzie, jako osoba dojrzała, musi minąć sporo czasu (tygodni, miesięcy a nawet lat) odczytywania i realizacji dziedzicznego programu, jaki z chwilą zapłodnienia zdeterminował jego predyspozycje fizyczne i w dużej mierze, psychiczne. Ale stanie się tak tylko wówczas, gdy to NOWE ŻYCIE będzie miało dużo szczęścia:
Zygota czyli nowa komórka powstająca z połączenia komórki jajowej i plemnika (tak z medycznego punktu widzenia nazywane jest na początku Twoje dziecko) natychmiast po zapłodnieniu ulega wielu podziałom, jednocześnie wędrując jajowodem do miejsca swego tymczasowego przeznaczenia czyli macicy. Dotrze tam już jako balstocysta (kula składająca się z około 100 komórek) otoczona trofoblastem (tkanka biorąca udział w tworzeniu łożyska). Będzie to miało miejsce ok. 72 godzin od zapłodnienia (czasami troszkę więcej). Twoje dziecko, choć już zaistniało, na tym etapie rozwoju jest jeszcze zbyt małe by można je było zobaczyć gołym okiem. W zasadzie dopiero najbliższe godziny zadecydują o jego przyszłym być albo nie być, ponieważ dopiero ok. 7 dnia zaczynają się pojawiać wypustki (kosmówka), dzięki którym blastocysta wniknie w endometrium (błona wyściełająca jamę macicy) umożliwiając mu całkowite zagnieżdżenie. Proces ten niestety nie jest łatwy (40% ciąż kończy się niepowodzeniem na tym właśnie etapie), ale jeśli się powiedzie, kobieta już niedługo dowie się, że została matką. Jeszcze przed implantacją, blastocysta zaczyna wysyłać pierwsze delikatne chemiczne sygnały mające pomóc jej w przetrwaniu. To hormon, ludzka gonadotropina kosmówkowa ( to ją wykrywają testy ciążowe - więcej na ten temat w punkcie "Domowe testy ciążowe".), który pobudza ciałko żółte w jajniku do produkcji progesteronu przez co uniemożliwia wystąpienie miesiączki i utratę ciąży.
Trzy tygodnie po zapłodnieniu blastocysta przekształca się w zarodek a specjalista embriolog mógłby określić, które grupy komórek dadzą początek poszczególnym tkankom i narządom. Około 22 dnia od chwili poczęcia zaczynają się kurczyć włókna mięśnia sercowego a Ty być może jeszcze nawet nie wiesz, że jesteś w ciąży lub właśnie się o tym dowiedziałaś. Dopiero teraz, kiedy Twoje dziecko ma około 1mm. Posiada nieforemną głowę z zawiązkami oczu, uszu , mózgu i rdzenia kręgowego. Kiedy już tyle się stało bez Twojej/Waszej wiedzy.

powrót do spisu

Drugi miesiąc ciąży


TY
Być może dopiero orientujesz się, że jesteś w ciąży. Jeśli bardzo jej nie oczekiwałaś to pierwsze delikatne objawy odmiennego stanu mogły umknąć Twojej uwadze. Teraz zaczyna zastanawiać Cię przedłużający się brak miesiączki i permanentne zmęczenie. Być może miewasz nudności. Myślisz: a może by tak zrobić test ciążowy? I oto Twoje podejrzenia stają się faktem potwierdzonym wynikiem testu. Jednak by mieć pewność, że wszystko jest w porządku, koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Tylko jego potwierdzenie, że jesteś w ciąży, daje Ci 100% pewność. Dla dobra swojego i dziecka nie zwlekaj z tą wizytą, która najpóźniej powinna się odbyć do 12 tygodnia ciąży.
Temu przełomowemu wydarzeniu towarzyszy zazwyczaj melanż emocji. Nawet jeżeli bardzo pragnęłaś dziecka to masz świadomość nieodwracalności zaistniałej sytuacji. Stałaś się MAMĄ. Musisz oswoić się z tą myślą, dlatego zazwyczaj drugi miesiąc ciąży to dla kobiety czas sprzecznych uczuć. Prawie jednocześnie doświadczasz ogromnego szczęścia i przygnębienia, radości i lęku, podniecenia i apatii. Pamiętaj to wszystko już wpływa na Twoje maleństwo, dlatego:

• myśl o nim z radością i miłością
• odprężaj się jak najczęściej
• zbieraj dobre nastroje i miłe chwile
• słuchaj łagodnej muzyki
• czytaj optymistyczne książki
• staraj się przebywać w towarzystwie osób życzliwych i sympatycznych
• ...i ciesz się ciążą

Jeżeli tylko zorientujesz się, że zaszłaś w ciążę zacznij przestrzegać kilku żelaznych reguł:

• nigdy nie przyjmuj żadnych leków (nawet witamin) bez konsultacji z lekarzem
• co miesiąc chodź na wizyty kontrolne
• unikaj dymu papierosowego a jeśli paliłaś - przestań
• unikaj alkoholu, wszelkich używek, kontaktu z trującymi chemikaliami
• nie przebywaj w towarzystwie zakaźnie chorych, bo infekcja wirusowa czy bakteryjna również może, choć nie musi, przynieść groźne powikłania

ONO
Twoje dziecko rozwija się w oszałamiającym tempie. Sześciotygodniowy płód:

• ma zaledwie 1,5 cm długości
• zarys jego ciałka przestaje przypominać "fasolkę" a nabiera bardziej ludzkich kształtów
• ze wszystkich części ciała najszybciej rozwija się głowa
• w tym czasie formują się narządy wewnętrzne (serce, płuca, wątroba, nerki, zarodkowy przewód pokarmowy)
• zaczyna tworzyć się kręgosłup (jako pierwszy z całego szkieletu)
• zaczynają różnicować się kończyny górne a w stosunku do nich rozwój dolnych opóźniony jest o 3-4 dni
• maluch ciągle się porusza, swobodnie pływając, ale jeszcze nie możesz tego poczuć.

powrót do spisu

Trzeci miesiąc ciąży

TY
Kończy się pierwszy trymestr ciąży. Najprawdopodobniej Twój brzuch już powoli zaczyna się uwypuklać, choć u niejednej kobiety jeszcze przez dłuższy czas pozostanie płaski - na ten temat informacje znajdziesz pod hasłem "Wielkość i kształt brzucha w ciąży" na naszej stronie.
Jeżeli miewałaś poranne, bądź w ogóle, nudności to około 14 tygodnia ciąży powinnaś poczuć się lepiej. Od tego, bowiem momentu całkowicie wykształcone łożysko w pełni podejmuje wytwarzanie hormonów a poziom ciążowego hormonu, jakim jest gonadotropina kosmówkowa, wyraźnie maleje.
Większość kobiet nie zaczęła jeszcze przybierać na wadze, ale są i takie, które od początku ciąży do końca trzeciego jej miesiąca, przytyją kilogram. Tłuszcz ten odłoży się głównie na biodrach, udach i piersiach, powodując nieznaczne zwiększenie ich obwodu. Piersi ponadto stają się szczególnie wrażliwe na dotyk.
Ze względu na wpływ hormonów ciążowych możesz w tym miesiącu ciąży zacząć obserwować rozchwianie zębów i krwawienia z dziąseł. Jeżeli akurat Ciebie dotyczy ten problem, udaj się koniecznie do dobrego stomatologa, by unikną stanów zapalnych.
Jeżeli chciałabyś wraz z mężem usłyszeć bicie maleńkiego serduszka Waszego dziecka to na wizytę kontrolną do ginekologa idźcie nie wcześniej niż po 12 tygodniu ciąży, bo wcześniej jest to możliwe tylko dzięki przystawce dopplerowskiej, bardzo specjalistycznej aparaturze.
Ponieważ nie skończył się jeszcze etap całkowitego kształtowania się organizmu Twojego dziecka na podstawie informacji zapisanej genetycznie, nadal unikaj wszelkich rzeczy mogących zaburzyć ten delikatny proces, o których wspomniałam w "Drugim miesiącu ciąży".


ONO
Wygląd Twojego dziecka jest już całkowicie ukształtowany, bo pod koniec 12 tygodnia ciąży jego ciało to zminiaturyzowana ludzka postać. Już w ósmym tygodniu ma zawiązane w pełni oczy (ich rozwój jeszcze trwa, ale znajdują się one już na właściwym miejscu) a pod koniec 12 tygodnia ciąży:

• na twarzy wyraźnie widać maleńki nosek i podbródek
• na głowie mogą pojawiać się włosy
• kończyny są całkowicie ukształtowane, choć dłoń ma zaledwie 6mm długości a pod koniec 3 miesiąca ciąży maluszek będzie mógł się już podrapać swoimi pierwszymi paznokietkami
• od ok. 9 tygodnia ciąży zacznie się różnicować płeć Twojego dziecka, ale dopiero na przełomie 3 i 4 miesiąca ciąży będzie można ją określić a i tak będzie to mógł zrobić tylko bardzo doświadczony ultrasonolog i to dysponując niezwykle czułym aparatem. Dlatego o ewentualną płeć pociechy lepiej pytać w dalszym okresie ciąży.
• dziecko ma około 10 cm i waży zaledwie 30 gramów

powrót do spisu

Czwarty miesiąc ciąży

TY
Czwarty miesiąc ciąży rozpoczyna drugi jej trymestr i dla większości ciężarnych jest momentem przełomowym:

- objętość krwi zwiększy się o ok.1 litr, gdy Twój organizm zacznie produkować większą ilość krwinek czerwonych i płynów ustrojowych; będzie to również powodem powiększenia się serca i jego szybszej pracy

- podwyższona pigmentacja skóry, będąca naturalną konsekwencją obecności hormonów ciążowych, może dać znać o sobie ok. 16 tygodnia ciąży w postaci przebarwień skóry ( u kobiet rudowłosych i blondynek zjawisko to jest rzadziej zauważalne i występuje w znacznie mniejszym stopniu); jeśli masz śniadą cerę możesz obserwować pojawienie się jaśniejszych plam, a jeśli bardzo jasną - ciemniejszych; najbardziej zauważalnym efektem pigmentacji jest przebarwienie kresy białej, tzn. linii biegnącej pionowo od pępka do wzgórka łonowego; wszystkie te zmiany ustąpią po porodzie

- Twój brzuch wyraźnie się uwypukli w wyniku 20-krotnego powiększenia się macicy (najszybciej rośnie na przełomie 3 i 4 miesiąca ciąży); niestety wraz z jego powiększaniem się mogą pojawić się rozstępy będące wynikiem uszkodzenia tkanki łącznej. Skutecznym zabiegiem profilaktycznym jest codzienny peeling całego ciała, naprzemienne ciepłe i chłodne natryski, delikatny masaż szorstką rękawicą. Z domowych sposobów dobre rezultaty przynosi też wsmarowywanie w skórę narażoną na pojawienie się rozstępów oleju ze słodkich migdałów czy pestek winogron. Więcej na temat rozstępów znajdziesz pod hasłem Rozstępy ciążowe

- Twoje samopoczucie zazwyczaj jest już zupełnie dobre, choć niestety również są kobiety, które nadal miewają mdłości i wymioty (w skrajnych przypadkach stan taki może się utrzymywać nawet do końca ciąży). Według specjalistów indywidualne reagowanie na ciążę wynika w większej mierze ze stanu ducha i stosunku ciężarnej do sytuacji, w jakiej się znalazła niż ma podstawę uwarunkowań genetycznych. Czasami kobiety same przed sobą nie chcą się przyznać do braku akceptacji ciąży bądź różnie sobie radzą z tą świadomością, - jeżeli podejrzewasz, że masz taki problem to dla dobra dziecka i swojego odwiedź dobrego psychologa (najczęściej informacje na ten temat znajdziesz w szkołach rodzenia)

Nadal odżywiaj się prawidłowo. Unikaj serów pleśniowych (np. brie czy camembert), kupnych pasztetów i sałatek oraz niepasteryzowanego mleka - niestety mogą być źródłem bakterii z grupy listerii, która zagraża zdrowiu dziecka. Nie jedz również surowych lub lekko podgotowanych jajek, niedopieczonego i odgrzewanego drobiu. Te potrawy z kolei mogą powodować zatrucie salmonellą, która co prawda nie przenika przez łożysko i nie szkodzi dziecku, ale powoduje Twoje ciężkie zatrucie a to prowadzi do pogorszenia się samopoczucia malucha. Zażywaj też ruchu i relaksu. Najlepszą metodą jest pływanie, które świetnie przygotowuje do porodu, ale jakiekolwiek umiarkowane uprawianie sportu również jest dobre. O ćwiczenia, których powinnaś unikać w ciąży zapytaj swojego ginekologa.


ONO
Ponieważ zaczął się już drugi trymestr ciąży Twój maluch jest całkowicie ukształtowany. W 19 tygodniu ciąży będzie mierzył ok. 17 cm i ważył ok. 140 g (czyli jego masa w ciągu miesiąca wzrośnie aż czterokrotnie!). Jego skórkę pokrywa miękki meszek płodowy zwany lanugo, ale i tak wyraźnie przez nią prześwituje siateczka naczyń krwionośnych. Czwarty miesiąc ciąży to czas intensywnego kostnienia szkieletu, który do tej pory zbudowany był głównie z tkanki chrzęstnej. Choć oczy (zaczynają dopiero rosnąć wokół nich brwi i rzęsy) i uszy nie są jeszcze w pełni dojrzałe to funkcjonują normalnie: nagły, głośny dźwięk czy światło o bardzo dużym natężeniu wywołują zmianę w zachowaniu dziecka, co świadczy o prawidłowej percepcji. Teraz całą energię maluch będzie poświęcał na wzrost, doskonalenie połączeń nerwowych a co za tym idzie, naukę i ulepszanie różnych umiejętności. W czwartym miesiącu ciąży szczególnie intensywnie ćwiczy zmysł równowagi będąc prawie nieustannie w ruchu. Energicznie porusza tułowiem, kręci głową, kopie. Będziesz miała okazję się o tym przekonać, ponieważ między 16 a 20 tygodniem ciąży najprawdopodobniej pierwszy raz poczujesz ruchy Twojego maluszka. Jest to niesamowite wrażenie i sądzę, że uczucie jakie temu będzie towarzyszyć zapamiętasz na zawsze!
powrót do spisu

Piąty miesiąc ciąży

TY
To już półmetek Twojej ciąży. "Kwitniesz"! Brzuch jest wyraźnie widoczny, bo macica osiągnęła wysokość pępka. Powoli zaczyna to wpływać na Twoje samopoczucie - mogą pojawić się pierwsze zadyszki, zgaga, wzdęcia. Niestety z upływem czasu objawy te, jeżeli w ogóle wystąpią, będą miały tendencję do nasilania się. Również po raz pierwszy między 20 a 24 tygodniem ciąży może wystąpić fizjologiczna niedokrwistość. Związane jest to ze stopniowo zwiększającą się ilością osocza ( płynna część krwi), przez co krew ulega rozrzedzeniu. Miarą tego rozrzedzenia jest hematokryt, który mniej więcej za dwa miesiące osiągnie najniższe wartości. Choć jest to zjawisko normalne, lekarz prowadzący może zadecydować o podaniu dodatkowych dawek żelaza i wit. B dla uniknięcia poważnej anemii.

Twoja ciąża w pełni a zwiększony poziom produkcji hormonów staje się powodem kłopotów ze skórą, która może być bardzo wysuszona i zaczerwieniona, przez co zacznie swędzieć i piec. Najczęściej objawia się to na twarzy, dłoniach i brzuchu, i dotyczy głównie kobiet, które przed ciążą miały suchą bądź wrażliwą cerę. Panie, które miały mieszaną lub tłustą cerę, raczej powinny zaobserwować poprawę w jej kondycji (choć znane są także przypadki pogłębienia się tego problemu w okresie ciąży) . Jeśli zaczęłaś obserwować u siebie którąś z powyższych dolegliwości, odwiedź dobrego dermatologa o on poradzi jak uporać się z tymi dolegliwościami.

Piąty miesiąc to najwyższa pora by zacząć dbać o nogi, które zaczynają nosić coraz większy ciężar. O sposobach ich pielęgnacji czytaj w punkcie "Wpływ ciąży na nogi" . Nie zapominaj również o kręgosłupie i jeżeli jest to możliwe, daj mu odpocząć kilka razy w ciągu dnia, kładąc się lub chociaż siadając. Zacznij już teraz wyrabiać w sobie nawyk, by podnosząc coś nie schylać się, tylko uginając nogi w kolanach obniżyć się zachowując prosty kręgosłup.


ONO
Czy zdajesz sobie sprawę z tego, że twarz Twojego dziecka ma już charakterystyczne tylko dla niego rysy twarzy i niemal identycznie będzie wyglądała po jego narodzinach? Jego głowa stanowi ok. 1/3 całego ciała - tak samo jak nogi. W piątym miesiącu ciąży dziecko wolniej rośnie a szybciej przybiera na wadze. Pod koniec 21 tygodnia będzie ważyło ok. 450 g, czyli w niecałe 2 tygodnie zwiększy swoją masę aż 3-krotnie! Jest to oszałamiające! Przez cały piąty miesiąc swojego życia płodowego urośnie zaledwie 2,5 cm.

Na głowie malca rosną włosy, które zaczynają się już zabarwiać. Gruczoły łojowe znajdujące się u nasady każdego mieszka włosowego, podejmują pracę i zaczynają wydzielać białawą substancję, która ze złuszczonym naskórkiem tworzy tzw. maź płodową. Ta tłusta warstwa będzie się utrzymywać na skórze dziecka do porodu i działać jak termo- i wodo-ochronna powłoka.

Słuch dziecka wciąż się doskonali, więc możesz mu już zacząć sama śpiewać. Ponieważ najlepiej działają na niego dźwięki o niskiej częstotliwości słuchaj muzyki, w której brzmi flet, fagot, kontrabas czy wiolonczela. Jeżeli nie bardzo znasz się na muzyce to w sklepach muzycznych możesz wybrać płytę ze specjalnie skomponowaną muzyką dla kobiet w ciąży.

Piąty miesiąc ciąży to ostatni moment dla dziecka, by poruszać się bardziej swobodnie. Dlatego wykorzystuje to skrzętnie. Energicznie "pływa" w 3/4 litra płynu owodniowego, który całkowicie zostaje zmieniony, co 3 godziny. Nieustanna zmiana położenia sprzyja "podejrzeniu" na USG płci dziecka, ponieważ jest szansa, że Maluszek odkręci się "właściwą" stroną. Jeżeli zależy Ci na wiedzy czy będziesz miała córkę, czy syna, to poproś lekarza o USG. Z upływem czasu szansa na poznanie taj małej tajemnicy jeszcze przed porodem maleje - potem, gdy dziecko jest na tyle duże, że poza ruchami kończyn praktycznie się nie porusza, może być tak ułożone, że będzie to całkowicie niemożliwe.

powrót do spisu

Szósty miesiąc ciąży


TY
Około 24-25 tygodnia ciąży Twoja macica ma już rozmiary sporego arbuza i w zasadzie od tej pory twój brzuch bardzo regularnie będzie zwiększał się w obwodzie. Lekarz na każdej wizycie powinien sprawdzać wysokość na jakiej znajduje się dno macicy, ponieważ jest to miarą rozwoju płodu. Stale rosnąca macica zaczyna wypychać ku górze przeponę, dolne żebra i żołądek. Ucisk na ten ostatni organ przyczynia się do cofania kwasów w stronę przełyku i jest przyczyną zgagi. Problem ten jest też nasilany przez fakt, że progesteron spowalnia opróżnianie żołądka z pokarmów. Aby uniknąć zgagi lub zmniejszyć jej objawy, jedz częściej i mniej, i pij dziennie ok. 10 szklanek płynów (najlepiej wody mineralnej). Twoja dieta powinna być lekkostrawna, bogata w owoce i warzywa oraz błonnik (unikniesz dzięki temu zaparć).

W szóstym miesiącu ciąży wiele kobiet skarży się na pojawiające się, głównie wieczorem, obrzęki kostek i stóp. Jeżeli ich przyczyną nie jest EPH (gestoza) to rano, po nocnym odpoczynku, objawy te powinny ustąpić samoistnie. Ogranicz również spożywanie soli kuchennej, bo jak wiadomo, jej nadmiar jest powodem wzrostu ciśnienia a to również sprzyja obrzękom.

Gdybyś jednak obserwowała permanentną opuchliznę i pogorszenie samopoczucia, zgłoś się jak najszybciej do lekarza, ponieważ może to być zatrucie ciążowe.

ONO
Pod koniec drugiego trymestru ciąży Twoje dziecko waży mniej więcej 700 g (czyli podwoiło swoją masę , którą osiągnęło w ciągu pierwszych pięciu miesięcy!) i ma ok. 35 cm wzrostu. Nie przeszkadza mu to jednak, by swobodnie chwytać stopy, dotykać brzucha czy twarzy. Nadal trenuje odruch ssania, który rozpoczęło w 5 miesiącu, kiedy to pierwszy raz mogło ręką dosięgnąć do ust. Kołysząc się w wodach płodowych stymuluje rozwój zmysłu równowagi.

Zaczyna się kształtować dobowy rytm Twojego dziecka. Łatwo rozpoznasz kiedy jest aktywne a kiedy śpi. Do tej pory przesypiało około 60% czasu, teraz ta ilość się zmniejszyła. Jednak sen jest dla dziecka nadal bardzo istotny. W szóstym miesiącu pojawia się bowiem faza REM (faza marzeń sennych), kiedy to są zapamiętywane i porządkowane wszelkie informacje, jakie docierają do niego w stanie czuwania (zasłyszane dźwięki, emocje mamy przełożone na język hormonów czy własne osiągnięcia związane z rozwojem ruchowym). W szóstym miesiącu ciąży maluch, kiedy nie śpi, ma też otwarte oczy (do tej pory były cały czas zamknięte). Potrafi poruszać gałkami i mrugać.

Czy wiesz, że gdyby dziecko urodziło się przedwcześnie już teraz, to przy zapewnieniu bardzo intensywnej opieki medycznej miałoby szansę przeżyć?

Dzieje się tak dlatego, że jego płuca zaczynają właśnie wytwarzać niewielkie ilości surfaktantu potrzebnego do prawidłowego rozwoju płuc, a zatem, choć samodzielne oddychanie byłoby bardzo trudne, to jednak możliwe (pełny rozwój układu oddechowego następuje dopiero w 8 miesiącu ciąży. Wtedy to zaczyna być wytwarzana prawidłowa ilość surfaktantu, który pokrywa wnętrze pęcherzyków płucnych i sprawia, że są one w stanie wypełnić się powietrzem podczas pierwszego oddechu)

powrót do spisu

Siódmy miesiąc ciąży


TY
Siódmy miesiąc ciąży, obejmujący tygodnie od 29 do 32 po ostatniej miesiączce, rozpoczyna ostatni trymestr ciąży. Powoli zaczynasz czuć się ciężka. Macica, której dno znajduje się około 8 cm powyżej pępka, osiągnęła już wielkość sporego arbuza. Z tego powodu mogą Ci się zdarzać zgagi, częstsze wyjścia do toalety a nieduży wysiłek może powodować zadyszkę. Twoja sylwetka wyraźnie zmienia swój kształt przez szybko powiększający się brzuch. On to sprawia, że zmienia się środek ciężkości Twojego ciała uniemożliwiając przez to utrzymanie prawidłowej postawy. Zaczynasz automatycznie odginać się ku tyłowi i przybierasz wygląd tak charakterystyczny dla kobiet w ciąży. To bardzo obciąża Twój kręgosłup, dlatego pozwól mu odpoczywać w ciągu dnia kilka razy, kładąc się z lekko uniesionymi nogami. Nie noś też butów na wysokim obcasie. Wykonując te czynności przynosisz ulgę również nogom, zmniejszając przy okazji ryzyko wystąpienia żylaków.

W siódmym miesiącu ciąży możesz, choć wcale nie musisz, zaobserwować lekko żółtawy płyn wysączający się czasami z piersi ( najczęściej podczas delikatnych skurczów macicy) .To siara - pierwsze mleko, jakie dostanie Twój maluszek po porodzie.

Ten miesiąc ciąży jest też właściwym czasem na powtórzenie badania krwi oznaczającego poziom przeciwciał Rh.

ONO
Maleństwo w siódmym miesiącu ciąży waży średnio 900-1350 g a jego długość w pozycji siedzącej wynosi między 30 a 35 cm . W tym okresie zaczyna ono intensywnie gromadzić tkankę tłuszczową i tak już będzie do porodu. Na razie tłuszcz stanowi zaledwie 4% masy jego ciała, ale później zwiększy się do 15% . Jednak wystarcz to już do tego, by skóra stawała się coraz mniej przezroczysta i pomarszczona.

Czy wiesz, że w tym miesiącu dziecko wykazuje szczególną nadwrażliwość smakową? Gdybyś umieściła na jego języku coś słodkiego lub kwaśnego skrzywiłoby twarz. Jest to wynikiem ogromnej ilości kubków smakowych, z których większość, niestety jeszcze przed porodem, straci.

Nadal doskonali się układ nerwowy. Nie dzieje się to już jednak przez zwiększanie się ilości komórek nerwowych ale poprzez wybrużdżanie powierzchni obu półkul mózgowych. Tworzą się ośrodki zmysłów a dziecko odczuwa ból i zaczyna myśleć! Jeśli chcesz wspomóc rozwój ośrodkowego układu nerwowego swojego dziecka, szczególnie w tym okresie jedz dużo pokarmów bogatych w wielonienasycone tłuszcze i białko. Naukowcy stwierdzili, że taka dieta jest podstawą maksymalnego rozwoju tego układu. Nie zaniedbuj również w swojej diecie takich składników jak wapń i fosfor odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg kostnienia szkieletu (przy okazji chronisz swój własny). Porady w jakich pokarmach możesz znaleźć potrzebne minerały, pierwiastki i inne składniki prawidłowej diety w ciąży znajdziesz na naszej stronie w punkcie "Dieta w ciąży".

powrót do spisu

Ósmy miesiąc ciąży

TY
Zmęczenie już poważnie zaczyna Ci dokuczać. Do końca ósmego miesiąca ciąży, to jest do końca 36 tygodnia, nadal jeszcze przybierasz na wadze, więc nosisz już dodatkowe 10-12 kilogramów. Ponadto obwód Twojego brzucha zwiększa się już średnio do 100-105 cm a dno macicy sięgnęło łuków żebrowych. Zwłaszcza ten ostatni fakt może być powodem trudności z oddychaniem czy wywoływać nieprzyjemne kłujące bóle żeber. Jeśli możesz w takich momentach zmień pozycję na odmienną. Twój ruch powinien zachęcić malca do zmiany położenia, przynajmniej częściowo, dzięki czemu odczujesz ulgę. Szczególnie w tym okresie ciąży nie siedź za długo w jednej pozycji, by nie narażać się na tworzenie się obrzęków czy żylaków. Co jakiś czas zrób sobie przerwę na mały "spacerek" by usprawnić krążenie obwodowe. Dbaj nadal o kręgosłup. Gdy musisz dłużej stać, odciążaj go przez ustawienie jednej nogi na niewysokim stołeczku.

Ósmy miesiąc ciąży to czas kiedy macica na dobre "trenuje" i wzmacnia się przed porodem. Jeśli do tej pory nie zaobserwowałaś ( u niektórych kobiet czasami ma to miejsce już w połowie 7 miesiąca ciąży ), to na pewno na tym etapie ciąży zaczniesz odczuwać tzw. skurcze Braxtona-Hicksa. Polegają one na sporadycznym i krótkotrwałym (30-60 sekundowe) spięciu brzucha, będącym raczej niebolesnym stwardnieniem, które ani nie nasila się ani nie staje się bardziej regularne na przestrzeni 2 godzin. Skurcze te mają za zadanie wzmocnić ogólną kondycję macicy oraz ustalić pozycję dziecka i wspomóc proces skracania się szyjki macicy.

W tym miesiącu ciąży zaczniesz również intensywniej odczuwać ruchy dziecka i to nie tylko ze względu na zwiększające się jego rozmiary, ale przede wszystkim z powodu zmniejszenia się objętości wód płodowych i to o połowę.

Od ósmego miesiąca ciąży badania prenatalne powinny być częstsze i być może Twój lekarz prowadzący zleci dodatkowe badanie USG, które pomoże mu ustalić położenie dziecka.

ONO
Czy wiesz, że maleństwo osiągnęło już wagę ok. 2,5 kg czyli praktycznie tyle, ile dorosły człowiek może stracić przez dwa dni stosując ścisła dietę odchudzającą?! Ma też oczywiście więcej tkanki tłuszczowej a przez ostatnie 4 tygodnie powiększył jej zapas aż 4-rokrotnie!

Maluszek w ósmym miesiącu ciąży rośnie znacznie wolniej w porównaniu z wcześniejszymi miesiącami, mimo to jest mu już dosyć ciasno (mierzy około 45 cm). Do tej pory mógł łatwo poruszać się i zmieniać pozycję, odpoczywając w płożeniu miednicowym (stopami lub pośladkami skierowanymi w kierunku kanału rodnego). Zwykle pod koniec tego miesiąca ciąży, przeważająca część dzieci, przyjmuje pozycję wygodniejszą do narodzin czyli obraca się kierując głową w dół (są jednak i takie które to robią tuż przed samym porodem).

Na przełomie 7 i 8 miesiąca ciąży rozwój połączeń nerwowych umożliwia dziecku wykazywanie pewnych przejawów funkcjonowania pamięci, nabierania nawyków, przeżywania emocji czy uczenia się. Tworzą się zupełnie nowe szlaki połączeń między różnymi obszarami kory mózgowej pozwalając mózgowi ćwiczyć poszczególne funkcje. Układ nerwowy coraz lepiej koordynuje ruchy ciała dziecka czy pracę jego narządów. Już teraz kształtuje się dobowy rytm czuwania i snu.

Jeśli chcesz pomóc maleństwu na tym etapie życia płodowego zaoszczędź mu przebywania w otoczeniu głośnych, wibrujących i gwałtownych dźwięków. Czy zdajesz sobie sprawę, że dzwonek w pobliżu Twojego brzucha wywołuje u Twojego dziecka wzmożone pobudzenie ruchowe, które trwa przez około godzinę. Objawia się ono grymasami twarzy, szybkimi mrugnięciami powiek, zmianą rytmu pracy narządów wewnętrznych. Wzrasta liczba uderzeń jego serca i w rezultacie tego, dostaje ono czegoś na kształt zadyszki. A wszystkie te reakcje mogą być już zupełnie niezależne od Twojego przeżywania sytuacji!

powrót do spisu

Dziewiąty miesiąc ciąży

TY
W zasadzie zaczyna się końcowe odliczanie, bo wielki finał tuż, tuż... Gdy wchodzisz w 37 tydzień ciąży, który rozpoczyna ostatni dziewiąty jej miesiąc, musisz się liczyć z tym, że w każdej chwili może rozpocząć się poród. Termin, który wyliczany jest na podstawie ostatniej miesiączki jest terminem umownym mającym tylko w przybliżeniu określić czas porodu. Zaledwie 4% dzieci rodzi się dokładnie w wyznaczonym dniu. Za normę uznaje się dwutygodniowe przesunięcia, tzn. Twoje maleństwo najprawdopodobniej przyjdzie na świat na przestrzeni dwóch tygodni przed terminem lub dwóch tygodni po nim. Dlatego musisz uzbroić się w cierpliwość, choć nie jest to łatwe ze względu na niewygody jakie obecnie znosisz.

Macica, która osiągnęła już pojemność 5 litrów ma swoje dno 20cm nad pępkiem. Jest to przyczyną stałego ucisku na narządy wewnętrzne - stąd duszności czy zgaga. Ponadto mięsień macicy nieregularnie się kurczy i jest to intensywniejsze niż w poprzednich miesiącach ciąży (najczęściej ma to miejsce wieczorami, gdy po całym dniu, zmęczona kładziesz się spać).

Szyjka macicy pod wpływem główki dziecka (lub jego pośladków) i hormonów zmienia swój wygląd (skraca się) i konsystencję (rozpulchnia się). Przyczynia się to zwykle do obserwowanego przez kobietę obniżenia się brzucha. To z kolei może być przyczyną obrzęków nóg na skutek ucisków naczyń żylnych i chłonnych.( obrzęki mogą być również wynikiem zatrucia ciążowego, dlatego nie lekceważ ich i skontaktuj się ze swoim lekarzem a on zdecyduje o ich podłożu ).

Uważnie przyglądając się swojemu organizmowi niejedna kobieta zaobserwuje zwiastuny zbliżającego się porodu, do których, obok obniżającego się brzucha, zaliczyć można:

• ból w dole brzucha (jak podczas miesiączki)
• bóle w okolicy krzyżowej lub/i w pachwinach
• ewentualne wymioty lub biegunki (należy wykluczyć zatrucie pokarmowe)
• odejście czopu śluzowego bądź wydzieliny o konsystencji gęstego śluzu, najczęściej podbarwionego krwią (może to mieć miejsce zarówno na kilka dni jak i kilka godzin przed porodem)

Poród to duży wysiłek dla kobiecego organizmu, dlatego te ostatnie chwile ciąży staraj się poświęcić raczej na odpoczynek i relaks niż rzucanie się w wir nadrabiania różnych zaległości. Dziewiąty miesiąc ciąży zaplanuj sobie najlepiej dzień po dniu, zaczynając od spraw najważniejszych tak byś mogła mieć pewność, że zdążysz. Pamiętaj jednak, że każdy dzień przybliża Cię do nieuchronnego końca ciąży i wielu rzeczy jednak możesz nie zrealizować. Zastanów się co jest dla Ciebie najważniejsze a co może poczekać już na czas po urodzeniu dziecka i bądź konsekwentna.

Niestety najtrudniej określić czy właściwy czas już nadszedł i czy to co zaczyna się dziać-to już poród. Wskazówki jak poradzić sobie z tym problemem zawarliśmy w punkcie "Koniec ciąży - kiedy do szpitala". A o tym co trzeba i warto zabrać ze sobą do szpitala znajdziesz pod hasłem "Torba do szpitala"

ONO
W dziewiątym miesiącu ciąży Twój "skarb" mierzy ok. 50 cm (czasami nawet ponad 55cm) i waży ok. 3 kg (choć zdarzają się dzieci o wadze dobrze ponad 4 kg). Jest mu już naprawdę bardzo ciasno w Twoim brzuchu i choć przez całą ciążę był on dla niego najbezpieczniejszym miejscem pod słońcem, to teraz zaczyna przygotowywać się do jego opuszczenia.

Zwykle na 2-4 tygodnie przed narodzinami czyli ok. 37 tygodnia ciąży (a jeżeli jest to Twoja pierwsza ciąża to raczej później) powoli przesuwa się w dół miednicy i zaczyna wchodzić do kanału rodnego . I choć Ty odczujesz ulgę, bo zmniejszy się nacisk na narządy wewnętrzne, to jemu będzie jeszcze ciaśniej. Zwłaszcza, że w ostatnich tygodniach ciąży dziecko przybiera na wadze najszybciej, gromadząc w ten sposób jak najwięcej tłuszczu, który będzie stanowił warstwę izolującą i pozwoli mu zachować stałą ciepłotę ciała po porodzie.

Przez łożysko otrzymuje przeciwciała, które przez pierwsze pół roku po urodzeniu stanowić będą skuteczną obronę przed wszelkimi chorobami zakaźnymi przebytymi przez Ciebie bądź tymi na które byłaś szczepiona. Jego układ pokarmowy i oddechowy są już całkowicie sprawne i gotowe do samodzielnego funkcjonowania. System nerwowy działa perfekcyjnie przechowując wszystkie doświadczenia z okresu życia płodowego.

Maleństwo ma już swój dobowy rytm czuwania i snu. Jest całkowicie ukształtowaną osobą, której płeć jest zdeterminowana nie tylko genetycznie ale także psychicznie.

powrót do spisu